IP (Ingress Protection) kodu, bir elektrikli ürünün katı cisimlere (toz, parmak, alet) ve suya karşı koruma derecesini gösteren uluslararası bir sınıflandırmadır. Armatürlerde, panolarda, prizlerde ve pek çok elektrik malzemesinde ürün bilgisinde yer alır. Doğru IP sınıfını seçmek ürünün güvenliğini ve ömrünü doğrudan etkiler.
İki rakam, iki koruma
IP'yi izleyen ilk rakam katı cisimlere ve toza, ikinci rakam suya karşı korumayı gösterir. Rakam büyüdükçe koruma artar. Bir harf yerine X yazılmışsa (örneğin IPX4) o koruma türü için sınıflandırma yapılmamış demektir.
| 1. rakam | Katı cisim koruması |
|---|---|
| 0 | Koruma yok |
| 2 | Parmak ve yaklaşık 12,5 mm'den büyük cisimlere karşı |
| 4 | 1 mm'den büyük cisimlere (tel, ince alet) karşı |
| 5 | Toz girişine karşı korumalı (tam değil) |
| 6 | Toza karşı tam koruma (toz geçirmez) |
| 2. rakam | Su koruması |
|---|---|
| 0 | Koruma yok |
| 4 | Her yönden gelen su sıçramasına karşı |
| 5 | Her yönden gelen düşük basınçlı su jetlerine karşı |
| 6 | Güçlü su jetlerine karşı |
| 7 | Belirli süre ve derinlikte suya daldırılmaya karşı |
Sık görülen sınıflar ve anlamları
| Sınıf | Anlamı | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| IP20 | Parmaklara karşı korumalı, suya karşı korumasız | Kuru iç mekân (salon, ofis, tavan armatürleri) |
| IP40 | 1 mm üzeri cisimlere karşı korumalı, suya karşı korumasız | Kuru iç mekân panoları ve kanal aksesuarları |
| IP44 | Su sıçramasına karşı korumalı | Banyo çevresi, örtülü teras, bahçe duvar armatürleri |
| IP54 | Toza ve su sıçramasına karşı korumalı | Hafif tozlu veya nemli alanlar |
| IP65 | Toza karşı tam, su jetlerine karşı korumalı | Açık hava armatürleri, dış mekân panoları |
| IP66 / IP67 | Güçlü su jetleri / geçici daldırma | Zorlu dış mekân, yıkanan alanlar, zemine gömülü ürünler |
Hangi mekânda hangisi?
- Salon, yatak odası, ofis: IP20 yeterlidir.
- Banyo: Duş ve küvet çevresindeki alanlarda en az IP44 (IPX4) gerekir; banyo bölgelerine göre gereken sınıf yönetmelikle belirlenir. Su jetiyle temas olabilen yerlerde daha yüksek sınıf seçin.
- Bahçe ve cephe: En az IP44, yağmura doğrudan maruz kalan yerlerde IP65 tercih edin. Bahçe aydınlatması rehberimizde ayrıntılar var.
- Tozlu atölye ve sanayi: İlk rakamı yüksek (5-6) sınıflar uygundur.
- Elektrik panoları: İç mekânda IP40 ve üzeri, dış mekânda IP65 gibi sınıflar yaygındır (pano rehberi).
Unutulan nokta: bağlantı noktaları
Bir armatürün IP sınıfı yalnızca gövdesi için geçerlidir. Kablo girişleri, rakorlar ve bağlantı kutuları da aynı koruma sınıfında yalıtılmazsa tüm sistemin koruması en zayıf noktaya iner. Dış mekânda kullanırken kablo giriş ve sızdırmazlık parçalarına özel önem verin.
Aydınlatma ürünlerini koruma sınıflarına göre Aydınlatma kategorisinden inceleyebilirsiniz; ürün sayfalarında koruma sınıfı teknik özellikler sekmesinde yer alır.
Sık sorulan sorular
IP44 ile IP65 arasındaki fark nedir?
IP44 su sıçramasına karşı korur ve toza karşı sınırlı korumaya sahiptir; IP65 ise toza karşı tam, su jetlerine karşı korumalıdır. Yağmura doğrudan maruz kalan dış mekânlarda IP65 daha güvenlidir.
IP20 bir armatür dışarıda kullanılabilir mi?
Hayır. IP20 yalnızca kuru iç mekânlar içindir ve suya karşı koruma sağlamaz.
IPX4 ne demektir?
X, o koruma türü (burada toz) için sınıflandırma yapılmadığını gösterir. IPX4 ürün, su sıçramasına karşı korumalıdır; toz koruması belirtilmemiştir.
IP65 bir ürünü suya daldırabilir miyim?
Hayır. IP65 su jetlerine karşı koruma sağlar ama daldırmaya karşı korumaz. Su altında veya zemine gömülü kullanım için IP67 ve üzeri sınıflar aranmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Tesisatınızın projesi, kesit ve koruma elemanı seçimi ile montajı için yetkili bir elektrik mühendisine veya teknisyenine danışın. Ürün fiyatı ve stok bilgisi için Bayberk Elektrik ile iletişime geçebilirsiniz.