Elektrik panosu; sigorta, şalter, kaçak akım rölesi ve kontaktör gibi koruma ve kumanda elemanlarını bir arada tutan ve dış etkilerden koruyan kutudur. Doğru pano, hem güvenliği hem de ileride yapılacak eklemelerin kolaylığını belirler. Seçim yaparken malzeme, koruma sınıfı, boyut ve montaj yeri birlikte değerlendirilmelidir.
1. Malzeme: ABS, polikarbon, çelik
| Malzeme | Avantaj | Dikkat |
|---|---|---|
| ABS / polikarbon (plastik) | Hafif, paslanmaz, yalıtkan; konut ve hafif sanayide yaygın | Çok yüksek ısı ve darbede sınırlı |
| Çelik sac | Dayanıklı, büyük ve ağır ekipmana uygun | Topraklaması mutlaka yapılmalı, boya/korozyon korumasına dikkat |
| Paslanmaz çelik | Nemli, kıyı ve gıda ortamlarında korozyon dayanımı | Daha pahalıdır |
2. Koruma sınıfı (IP)
İç mekânda, kuru ve tozsuz yerlerde IP40 civarı bir koruma yeterli olabilir. Dış mekân, tozlu atölye veya nemli ortamlarda IP65 gibi yüksek sınıf gerekir. IP kodunun anlamı için IP rehberimize bakın. Pano kapısı, kablo girişleri ve contalar da aynı sınıfı sağlamalıdır.
3. Boyut: eleman sayısı ve yedek yer
Pano boyutunu belirlemek için içine yerleştirilecek eleman sayısını modül (genişlik) cinsinden toplayın. Ardından ileride ekleme yapabilmek için yaklaşık yüzde 20–30 boş yer bırakın. Çok küçük seçilen pano ısınır, kablolama zorlaşır ve eklemeye izin vermez. Ayrıca kablo girişleri için panonun alt ve üstünde yeterli boşluk olmalıdır.
4. Montaj tipi
- Sıva altı: Duvara gömülür, düzgün görünüm sağlar; yeni inşaat ve tadilatta yaygındır.
- Sıva üstü: Duvara monte edilir; bakım kolaydır ve mevcut yapılara uygundur.
- Ayaklı / zemin tipi: Büyük dağıtım ve kumanda panoları için.
5. Isınma ve havalandırma
Elemanlar çalışırken ısınır; kapalı bir panoda bu ısı birikir. Yoğun yük taşıyan veya sıcak ortamdaki panolarda havalandırma, fan veya daha geniş boyut gerekebilir. Elemanlar arasında üretici tarafından önerilen boşlukları korumak önemlidir.
6. Güvenlik ve düzen
- Metal panolarda gövde topraklaması mutlaka yapılmalıdır.
- Kapı üzerine şeffaf pencere, elemanların kapıyı açmadan izlenmesini sağlar.
- Bağlantı uçlarında uygun kesitte kablo, yüksük ve doğru sıkma torku kullanın.
- Elemanları ve hatları etiketleyerek bakımı kolaylaştırın.
Pano içindeki koruma elemanlarını Sigorta ve Koruma kategorisinde, pano ve gövdeleri Pano ve Dağıtım kategorisinde inceleyebilirsiniz. Sigorta seçimi için otomatik sigorta rehberine bakın. Pano montajını ve devreye almayı yetkili ve yetkin kişilere yaptırın.
Sık sorulan sorular
Pano boyutunu nasıl belirlerim?
İçine takılacak elemanların modül (genişlik) toplamını bulun ve ileride eklemeler için yaklaşık yüzde 20–30 boş yer bırakın. Kablo giriş ve çıkışları için de yeterli boşluk olmalıdır.
ABS pano dış mekânda kullanılabilir mi?
IP sınıfı yeterliyse (örneğin IP65) ve malzeme UV dayanımlıysa kullanılabilir. Güneş ve sıcaklık değişimi göz önüne alınarak dış mekân için üretilmiş modeller seçilmelidir.
IP40 ile IP65 pano arasındaki fark nedir?
IP40 kuru iç mekânlar için, IP65 ise toza ve su jetlerine karşı korumalı olduğundan dış mekân ve zorlu ortamlar için uygundur.
Çelik panoyu topraklamak gerekir mi?
Evet. Metal pano gövdesi mutlaka topraklanmalıdır; bu, gövdeye temas riskine karşı güvenlik sağlar.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Tesisatınızın projesi, kesit ve koruma elemanı seçimi ile montajı için yetkili bir elektrik mühendisine veya teknisyenine danışın. Ürün fiyatı ve stok bilgisi için Bayberk Elektrik ile iletişime geçebilirsiniz.