Dükkan, ofis ve küçük iş yeri tesisatı konuttan farklı bir ihtiyaç listesi gerektirir: aydınlatma düzeyi daha yüksektir, priz ve veri noktası sayısı çoğalır, acil aydınlatma ve topraklama daha belirgin hâle gelir. Bu rehber, sıfırdan veya yenileme yoluyla bir iş yeri tesisatı kuracaklar için malzemeleri gruplara ayırır, her grupta nelere bakılacağını ve nasıl hesap yapılacağını anlatır. Konut için hazırlanmış liste ihtiyacınızı karşılıyorsa konut tesisatı malzeme listesi yazısına bakabilirsiniz.
1. Pano ve koruma
İş yerinde her işlevin (aydınlatma, priz, klima, vitrin, tabela) ayrı bir devreden beslenmesi hem arıza durumunda tüm dükkânın kararmasını önler hem de bakım yapmayı kolaylaştırır.
- Pano: Devre sayısına ve yedek yere göre seçilir; en az yüzde 20-30 boş modül bırakmak ileride ekleme yapmayı kolaylaştırır. Ayrıntı için elektrik panosu rehberi.
- Otomatik sigortalar: Her devre için kablo kesitine uygun anma akımında; seçim kuralları otomatik sigorta rehberinde.
- Kaçak akım rölesi: Priz devrelerinde can güvenliği için gereklidir (kaçak akım rölesi nedir?).
- Ana şalter veya ayırıcı: Panoyu bütünüyle devre dışı bırakmak için.
Ürünler için sigorta ve koruma ve pano ve dağıtım kategorilerine bakabilirsiniz.
2. Kablo ve kanal
| Devre | Sık kullanılan kesit | Not |
|---|---|---|
| Aydınlatma | 1,5 mm² | Uzun hatlarda gerilim düşümüne bakın |
| Genel priz | 2,5 mm² | Her priz devresine ayrı sigorta |
| Klima, mutfak, ısıtıcı | 4 mm² ve üzeri | Cihaz gücü ve hat uzunluğuna göre hesaplanır |
| Veri / telefon | Cat6 gibi data kabloları | Güç kablolarından ayrı güzergâh |
Kablo tipleri için NYM, NYY, NYAF ve TTR farkları, kesit hesabı için kablo kesiti rehberi yardımcı olur. Ofislerde sıva üstü döşeme için kablo kanalı, zemin geçişlerinde balık sırtı kanal tercih edilir. Toplanma alanı, okul, otel gibi çok kişinin bulunduğu yerlerde halojensiz kablo istenebilir; bu, projede belirtilir.
3. Priz ve veri noktaları
Ofiste her çalışma istasyonu için yaklaşık iki güç prizi ve bir veri prizi planlamak yaygın bir başlangıçtır; yazıcı, mutfak köşesi ve toplantı odası için ayrı noktalar eklenir. Dükkânlarda kasa, vitrin ve temizlik prizleri ayrıca düşünülmelidir. Çok sayıda cihaz tek noktadan besleniyorsa grup priz seçerken toplam güç sınırına dikkat edin. Anahtar-priz serisi tutarlılığı için seri rehberine bakın.
4. Aydınlatma: alandan lümene hesap
Ofis çalışma alanlarında genellikle yaklaşık 500 lüks (lm/m²) aydınlık düzeyi hedeflenir (TS EN 12464-1 iç mekân aydınlatma standardı bu tür değerleri tarif eder). Hızlı bir ön hesap şöyle yapılır:
- Alanı hesaplayın: örneğin 60 m².
- Hedef aydınlığı alanla çarpın: 60 × 500 = 30.000 lm, bunu kayıpları (armatür verimi, kirlenme) karşılamak için yaklaşık iki katına çıkarın: yaklaşık 60.000 lm.
- Seçtiğiniz armatürün ışık akısına bölün: 4.000 lm'lik bir 60×60 LED panelle yaklaşık 15 adet.
Bu hesap yaklaşıktır; tavan rengi, yükseklik ve yerleşim sonucu değiştirir. Genel bir kural olarak LED ile ofis aydınlatması metrekare başına yaklaşık 8-12 W aralığında kalır. Ürün seçimi için LED seçimi ve sıva altı spot rehberleri, sıva altı panel LED armatürler ve sıva üstü paneller kategorileri işinizi kolaylaştırır. Vitrin ve mağazalarda ürün aydınlatması için yönlendirilebilir spotlar tercih edilir; nemli ve toz bulunan mekânlarda IP koruma sınıfına göre seçim yapın.
5. Acil aydınlatma, topraklama ve diğer
- Acil aydınlatma ve yönlendirme: Kullanım amacına ve alan büyüklüğüne bağlı olarak yönetmelikler gereği zorunlu olabilir; gerekliliği bina projesi ve itfaiye şartlarına göre belirlenir.
- Topraklama: Topraklama tesisatı ve ölçümü her iş yerinde gereklidir; pano ve metal gövdelerin topraklanması unutulmamalıdır.
- Sayaç ve enerji ölçümü: Büyük tesislerde alt sayaç ve ölçü aletleri gerekebilir.
Özet kontrol listesi
- Pano: sigortalar, kaçak akım rölesi, ayırıcı, yedek modül
- Kablo: aydınlatma, priz, klima/özel devreler, veri hatları, kanal ve boru
- Priz ve anahtar: istasyon başına priz, veri prizi, aynı seriden anahtarlar
- Aydınlatma: alan hesabına göre armatür sayısı, acil aydınlatma
- Topraklama: bara, iletken ve ölçüm
Listenizi çıkarırken malzeme adetlerini ürün kodlarıyla belirtmek, tedarikçiden net bir teklif almanızı sağlar. Metraj çıkarma adımlarını metraj rehberinde bulabilirsiniz. Ürünler için Bayberk Elektrik kablo kategorisine göz atabilir veya kod listenizle teklif isteyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Bir ofis için kaç priz gerekir?
Yaygın bir başlangıç, çalışma istasyonu başına yaklaşık iki güç prizi ve bir veri prizi planlamaktır; yazıcı, mutfak ve toplantı alanı için ek noktalar eklenir.
Ofis aydınlatması metrekare başına kaç watt olmalı?
LED ile yaklaşık 8-12 W/m² aralığı yaygındır; asıl hedef, alan için gereken ışık akısını (yaklaşık 500 lüks) sağlamaktır. Kesin değer tavan rengi, yükseklik ve armatür verimiyle değişir.
İş yerinde acil aydınlatma zorunlu mu?
Binanın kullanım amacına ve büyüklüğüne bağlı olarak yönetmelikler gereği zorunlu olabilir. Bina projesi ve itfaiye şartlarına göre belirlenir.
Pano içinde ne kadar yedek yer bırakmalıyım?
Genel öneri, ileride ekleme yapabilmek için yüzde 20-30 boş modül bırakmaktır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Tesisatınızın projesi, kesit ve koruma elemanı seçimi ile montajı için yetkili bir elektrik mühendisine veya teknisyenine danışın. Ürün fiyatı ve stok bilgisi için Bayberk Elektrik ile iletişime geçebilirsiniz.